| Bu parti şu an fiziksel olarak nerede? |
Üç kişiye telefon; galvanizci "gönderdik", boyacı "gelmedishot-note">Amaç Excel'i kötülemek değil. Fark şu: Excel'de kayıt
sonradan tutulur, burada iş yürürken kendiliğinden oluşur — irsaliye
girilirken, mal kabul yapılırken, atölye bildirim gönderirken.
Metalde kim kullanır
Hangi işler bu panoya oturur
Metal fasonu tek bir şey değil. Kimi ağır parça yaptırır, kimi yüz binlik seri
küçük parça. Aşağıdaki tiplerin her birinde panonun neyi çözdüğü farklıdır.
A
Pano ve elektrik kabini imalatı
Sac kesim, büküm, kaynak ve toz boya. İşin zorluğu adet değil, renk ve
ölçü varyantı: aynı model üç ölçüde, iki RAL kodunda gider.
- Varyant kırılımı sipariş kartında durur, boyacıya ayrı liste yazılmaz
- Boya atölyesi ayrı halka, ayrı cari hesap
- Kapak, gövde ve montaj plakası ürün parçası olarak ayrı takip edilir
B
Makine imalatı ve çelik konstrüksiyon
Az adet, ağır parça, çok resim revizyonu. Burada asıl mesele hangi
revizyonla hangi parçanın kesildiği ve parçanın o an hangi atölyede olduğu.
- Teknik resim revizyonu gözlem notuna yazılır, tarihiyle durur
- Kısmi sevkiyat: her kamyon ayrı irsaliye, kalan otomatik düşer
- Zincir uzun olduğu için "N gündür burada" rozeti en çok burada işe yarar
C
Otomotiv ve tarım yan sanayi
Seri parça, dar tolerans, düzenli teslimat. Ölçü reddi ve lot
izlenebilirliği burada sözleşme meselesidir.
- Her malzeme hareketinde lot ve irsaliye numarası
- Red sebebi ve red kaynağı ayrımı, dönemsel ret oranı
- Ölçüm formu ve sertifika işin altında saklanır
D
Raf, depo ve market ekipmanı
Yüksek adet, düşük birim, galvaniz zorunlu. Hesabın döndüğü yer kilo:
profil ve sac tonajla gider, parça adetle döner.
- Kg bazlı emanet ve fire toleransı
- Galvaniz halkası ayrı atölye, ayrı süre hedefi
- Hurda iadesi girilerek net fire oranı düşürülür
E
Mobilya metal aksamı
Küçük parça, çok adet, boyalı teslim. Sorun genelde kısmi teslim ve
eksik adet: 20.000 ayaktan 17.400'ü geldi, kalanı unutuldu.
- Kısmi mal kabul, kalan adet kendiliğinden azalır
- Fazla teslim toleransı uyarısı
- Parça başı hakediş atölye tarafında otomatik çıkar
F
CNC ve talaşlı imalat atölyeleri
Tezgâh başında çalışan taraf. Burada pano değil, iş emri ve personel
hakedişi ön plandadır.
- Parti oluşturma, QR etiket, aşama okutma
- Operasyon × adet × parça ücreti ile otomatik hakediş
- Kendi stoğunuz ile müşteri emaneti ayrı durur
Nasıl başlanır
İlk hafta neye benzer
Bütün geçmişi sisteme taşımak gerekmez; devam eden işlerle başlamak yeterlidir.
Aşağıdaki sıra, metal atölyeleri için en az sürtünmeli yol.
1
1. gün · 20 dakika
Hesap açılır, sektör metal seçilir
Kesim, büküm, kaynak, talaşlı imalat, yüzey işlem, montaj, kalite ve sevk
aşamaları hazır gelir. Kullanmadığınızı kapatır, kumlama ya da kataforez gibi kendi
aşamanızı eklersiniz. Kurulum yok, tarayıcıdan girilir.
2
1. gün · atölye başına 2 dakika
Fasoncu kartları girilir
Unvan, vergi numarası, IBAN, kapasite, çalışan sayısı, fire toleransı,
ödeme vadesi ve onay durumu. Fire toleransını ve 2. kalite ödeme yüzdesini burada
yazarsınız; hakediş ve uyarılar bu kartlardan beslenir.
3
2. gün
Malzeme ve model kartları
Sac ve profiller kalınlık/kalite bazında ayrı kart olur. Model kartına parça net
ağırlığını yazmayı atlamayın — kilo ile adet arasındaki köprü odur. Operasyonlar
(kesim, büküm, punta, MIG) parça ücreti ve süresiyle tanımlanır.
4
2.–3. gün
Yalnız açık işler panoya taşınır
Kapanmış işleri geriye dönük girmeyin. Devam eden her iş için: model, atölye, adet,
termin ve şu an hangi durakta olduğu. Yarım günde biter, ertesi sabah pano gerçeği
gösterir.
5
3.–4. gün
Atölyelere pencere linki gönderilir
Her atölyeye kendi linki WhatsApp'tan gider. Üye olmalarına gerek yok; telefondan
açarlar, yalnız kendi işlerini görürler. Başlangıçta "salt okunur" verip sonra
"ilerleme bildirir" yetkisine geçmek en rahat yol.
6
İlk ay sonu
İlk hakediş dönemi kapatılır
Dönem seçilir, kabul edilmiş teslimatlar gelir, kesinti önerileri gözden geçirilir,
KDV ve tevkifat hesaplanır. İlk dönem hakedişini eski yönteminizle karşılaştırın —
aradaki fark genelde tamir ve red kalemlerinden çıkar.
Arka plan
Rapor, cari hesap ve plan limitleri
Panonun altında sessizce çalışan üç şey: biriken kayıttan çıkan raporlar,
hakedişten doğan cari hesap ve planınızın gerçekten uygulanan limitleri.
Raporlar
Dönemsel teslimat, red oranı, fire oranı ve termin performansı atölye bazında
birikir.
- Hangi atölye hangi işte hızlı, hangisinde yavaş
- Fire oranına göre atölye sıralaması
- Red kaynağı dağılımı: atölye mi, malzeme mi, tasarım mı
- Dönem içinde kabul edilen toplam adet ve kilo
Cari hesap
Hakediş kesinleştiğinde tutar atölyenin cari hesabına otomatik işlenir; ödeme
girildikçe bakiye düşer.
- Atölye bazlı borç, ödeme ve kalan bakiye
- Ödeme vadesi fasoncu kartından gelir
- Malzeme mahsubu ve kesintiler cariye yansır
- Fason yapan tarafta müşteri carisi aynı mantıkla çalışır
Paket ve kota
Plan limitleri yazıda kalmaz, gerçekten uygulanır. Kullanım oranlarını çubuklu
olarak /paket
ekranında görürsünüz.
- Açık iş, atölye, kullanıcı sayısı
- Pencere, model ve personel sayısı
- Limite yaklaşınca uyarı, aşınca engel
- Hangi limitin dolduğu tek bakışta belli
Aynı dili konuşalım
Metal fasonunda terimler ve sistemdeki karşılığı
Sahada kullandığınız kelimenin ekranda hangi alana denk düştüğü.
Emanet sac
Atölyeye verdiğiniz ama mülkiyeti sizde kalan malzeme. Sistemde
/malzeme ekranında atölye bazlı bakiyedir:
verilen − iade − sarf = kalan.
Fire ve hurda
Teorik tüketim ile fiilî sac çıkışı arasındaki fark. Atölye kartındaki
fire toleransı eşiğini aşarsa uyarı çıkar; hurda iadesi girilince
net oran düşer.
Nesting
Parçaların levha üzerine yerleşimi. Sistem nesting yapmaz, ama sonucunu ölçer:
aynı parçayı iki kesimciye verdiğinizde fire oranları karşılaştırılır.
Halka / zincir
Bir işin geçtiği her atölye bir halkadır. Kaynakçı, galvanizci ve boyacı ayrı
halkalardır; her birinin kendi teslimat kaydı, irsaliyesi ve hakedişi vardır.
2. kalite
Kullanılabilir ama tam sağlam olmayan parça. Fasoncu kartındaki yüzdeyle ödenir;
hakedişte ayrı satır olarak görünür, sağlam adetle karışmaz.
Tevkifat
Fason işçilikte KDV'nin bir kısmının alıcı tarafından beyan edilmesi. Hakediş
belgesinde yaygın oran olan 7/10 üzerinden hesaplanır; ödenecek tutar buna göre
çıkar.
Lot
Malzeme partisinin numarası. Her çıkışta lot ve irsaliye yazıldığı için hangi
levhanın hangi işe gittiği geriye doğru izlenir.
Durak süresi
Bir işin bir durakta kalabileceği hedef gün sayısı. Aşılınca kart uyarıya döner
ve "N gündür burada" rozeti çıkar; galvaniz halkasında en çok işe yarar.
Sık sorulanlar
Metal fasonuna dair sorular
Sahadan en çok gelen sorular. Cevapların hepsi bugün sistemde çalışan
özelliklere dayanır; olmayan bir şey vaat edilmez.
Sacı kilo, ürünü adet takip ediyorum. Sistem ikisini birlikte tutuyor mu?
Evet. İş adet üzerinden açılır, malzeme kilo birimiyle emanet çıkar. Ürün kartına
parça net ağırlığını yazdığınızda, teslim edilen adet kiloya çevrilir ve
atölyeye verdiğiniz sacla karşılaştırılır.
Böylece aynı ekranda hem "kaç parça geldi" hem "kaç kilo sarf edildi, kaç kilo
kaldı" durur. Hakedişi adet üzerinden, malzeme hesabını kilo üzerinden yürütmeye
devam edersiniz; ikisi arasındaki köprüyü sistem kurar.
Hurda kimin? İade edilmezse hesap nasıl kapanıyor?
Hurdanın kime ait olduğu iki tarafın anlaşmasıdır; sistem bunu dayatmaz,
kayıt altına alır. Emanet bakiyesi şu denklemle yürür:
verilen − iade − sarf = kalan.
Atölye hurdayı geri getirirse "iade" olarak girilir, bakiyeden düşer ve net fire
oranı azalır. Getirmiyorsa fark ortada kalır; hakediş ekranında bu farkı
malzeme mahsubu olarak kesinti önerisine dönüştürebilirsiniz. Kesintiyi
kabul edip etmemek size kalmıştır, sistem kendiliğinden düşmez.
Galvaniz atölyesi de sisteme girer mi? Üye olması gerekiyor mu?
Girer, üye olması gerekmez. Galvanizciye bir karşılıklı pencere
linki gönderirsiniz; telefondan açar, yalnız kendisine verdiğiniz işleri görür.
Diğer atölyelerinizi, müşterilerinizi, fiyatlarınızı ve cironuzu göremez.
Yeni iş veya parti açamaz. Yalnızca ilerleme bildirir; bildirim sizin onay
kuyruğunuza düşer, siz onaylamadan kayıt değişmez. Yetkisini "salt okunur" ya da
"ilerleme bildirir" olarak seçersiniz. Linki istediğiniz an iptal eder,
yenileyebilir ya da süreli verebilirsiniz.
Nesting fire oranını sistem hesaplıyor mu? CAM programıma bağlanır mı?
Fire oranını hesaplar, ama nesting'i kendisi yapmaz ve bugün bir CAM/CAD
programına bağlanmaz — olmayan bir özelliği söylemeyelim.
Hesap şöyle yürür: parça net ağırlığı × teslim edilen adet = teorik tüketim.
Atölyeye çıkan fiilî sac ile arasındaki fark firedir. Bu oran atölye kartındaki
tolerans eşiğiyle karşılaştırılır, aşan iş işaretlenir. Aynı parçayı iki farklı
kesimciye verdiğinizde hangisinin levhayı daha iyi kullandığı böyle görünür.
Ölçü tutmayan parçalarda hakediş nasıl hesaplanıyor?
Mal kabulde gelen adet dört gruba ayrılır: sağlam, 2. kalite, tamirlik ve red.
Dördünün toplamı gelen adede eşit olmadan kayıt kapanmaz — bu doğrulama hem
tarayıcıda hem sunucuda yapılır.
Hakediş sağlam adetten doğar. 2. kalite, fasoncu kartında tanımladığınız yüzdeyle
ödenir. Tamire dönen parça bilgi satırı olarak görünür, ikinci kez ödenmez.
Red edilen parça hakedişe hiç girmez; red sebebi (çarpılma, ölçü dışı, gözenek,
kaplama) ve red kaynağı (atölye, kesim, malzeme, tasarım) kayda geçer.
Bir iş kesimciden kaynakçıya, oradan galvanize gidiyor. Pano bunu gösterir mi?
Gösterir. Zincirin her halkası ayrı bir teslimat kaydıdır: kesimden çıkış,
kaynakçıya giriş, kaynaktan çıkış, galvanize giriş. Her kayıtta irsaliye no,
tarih, adet ve teslim alan kişi bulunur.
Panoda parçanın hangi atölyede olduğu ve kaç gündür orada beklediği
yazar. Durak için verdiğiniz hedef süre aşılırsa kart uyarıya döner. Zincirin
tıkandığı halka telefonla değil ekrandan bulunur.
Kalınlık ve kalite karışmasını nasıl önlerim?
Her malzeme ayrı karttır: "DKP 2 mm" ile "DKP 2,5 mm", "S235" ile "S355",
"304 paslanmaz" ile "430 paslanmaz" ayrı kalemlerdir ve bakiyeleri birbirine
karışmaz.
Her çıkışta lot numarası ve irsaliye numarası yazılır. Böylece hangi levhanın
hangi işe, hangi atölyeye gittiği geriye doğru izlenir. Müşteri "bu partinin sacı
hangisiydi" diye sorduğunda cevap kayıtta durur; sertifikayı da işin altına dosya
olarak eklemiş olursunuz.
Kaynakta çarpılan parça tamire dönüyor. Bunu nasıl kaydediyorum?
Tamirlik, mal kabulün dört kaleminden biridir; ayrı bir adet olarak girilir ve
hakedişten dışarıda tutulur. Parça tamir edilip geri geldiğinde yeni bir teslimat
kaydı olarak kabul edilir; kalite ayrımı yine yapılır.
Bu sayede ay sonunda "ilk teslimde 800 parça geldi" diye hesap yapılmaz.
Tamir sayısı atölye karnesindeki kalite puanına da yansır; sürekli tamir dönen
atölye zamanla puanında görünür.
Parçalar ağır, sevkiyat birkaç kamyona bölünüyor. Kısmi teslim var mı?
Var. Mal kabul kısmi çalışır: her partide irsaliye no, koli/palet adedi, plaka ve
teslim alan kişi girilir. Kalan adet kendiliğinden azalır, elle düzeltme
gerekmez.
Fazla teslimde tolerans uyarısı çıkar. Kalan adet sıfırlandığında iş bir sonraki
durağa otomatik ilerler; kimse "bu iş bitti mi" diye atölye aramaz.
Malzeme sertifikası ve lot izlenebilirliği var mı?
Her malzeme hareketine lot numarası ve irsaliye numarası yazılır; hangi lotun
hangi işe ve hangi atölyeye gittiği zincir boyunca izlenir.
Belge numaraları (döküm belgesi, kaplama kalınlığı raporu, kaynak raporu,
ölçüm formu, teknik resim revizyonu) işin gözlem notuna yazılır. Her not,
tarihi ve yazan kullanıcısıyla saklanır.
Atölye karnesi az veriyle puan verir mi?
Vermez. Bir atölyenin üçten az teslimatı varsa puan üretilmez, yerinde
"yetersiz veri" yazar. İki işten çıkan bir aksilik bir atölyeyi
kalıcı olarak damgalamamalı.
Yeterli veri biriktiğinde puan termin performansı %40, kalite %40 ve hız %20
ağırlığıyla 100 üzerinden hesaplanır; yanında ret oranı ve kapasite kullanımı
görünür. "Bu adedi bu termine hangi atölye yetiştirir" yardımcısı da bu veriden
beslenir.
Hem müşteriden iş alıyorum hem galvanizi dışarı veriyorum. İkisi bir arada olur mu?
Olur; metal atölyelerinin çoğu böyle çalışır. Sistem hem "müşterim bana bu işi
verdi" hem "ben bu işin bir bölümünü alt fasoncuya verdim" ilişkisini aynı anda
taşır.
Alt fasoncuya kendi dar penceresini açarsınız: yalnız ona verdiğiniz işi görür,
ana müşterinizi ve fiyatlarınızı görmez. Aynı mekanizma ters yönde de çalışır —
sizin müşteriniz de size böyle bir pencere açabilir.
Kurulum gerekiyor mu, tezgâh başında telefondan kullanılır mı?
Kurulum gerekmez. Tarayıcıdan açılır, PWA olarak telefonun ana ekranına
eklenebilir. Aşama okutma, mal kabul ve ilerleme bildirimi telefondan yapılacak
şekilde tasarlanmıştır.
Bugün olmayanı da açıkça söyleyelim: e-fatura entegrasyonu, ayrı bir mobil
uygulama ya da yapay zekâ modülü yoktur. Hakediş belgesi yazdırılır ve
cari hesaba işlenir; faturayı kendi sisteminizde kesersiniz.
Diğer sektörler
Fason yalnız metalde değil
Aşamalar sektöre göre hazır gelir, hepsi düzenlenebilir. Mantık aynıdır:
emanet malzeme, kalite ayrımı, hakediş ve karşılıklı pencere.
Bir işinizi bugün panoya alın
Önce demoyu açıp gezin: örnek verilerle dolu gelir, kayıt istemez. Sonra kendi
hesabınızı metal sektörüyle açın, aşamalar hazır gelsin. İlk işinizi girin,
atölyenize linki gönderin.
Sorunuz varsa: info@fasontakip.com.tr
· 0542 744 41 69
· WhatsApp
|