Kalıbınız hangi atölyenin hangi makinesinde duruyor, verdiğiniz granülün kaç kilosu parçaya döndü, gramaj tuttu mu, çapak firesi tolerans içinde mi. Plastik fasonunun kilit sorularının cevabı tek panoda toplanır — kurulum yok, telefondan da açılır.
Kayıt istemez, örnek verilerle dolu gelir · Fason veren ve fason yapan için ayrı iki demo
Plastikte aynı firma çoğu zaman hem fason veriyor hem fason alıyor. Bu yüzden iki ayrı paket var; ikisi de aynı iş kartını, aynı teslimatı, aynı hakedişi kendi tarafından görür.
Plastikte iş adetle konuşulur, para kiloyla ödenir. Aradaki farkı kayda almayan firma parasını hammaddede ve ikinci operasyonda kaybeder.
Kalıp bir atölyeye gitmiş, oradan başka bir atölyeye devredilmiş, arada bir bakım yapılmış ama faturası kime? Yeni sipariş açılırken kalıbın hangi makinede olduğu telefonla aranıyor. Kalıp iade edilmeden atölyeyle yollar ayrılırsa elde tek bir kayıt kalmıyor.
Kalıbı emanet malzeme olarak atölyenin kartına yazarsınız: çıkış irsaliyesi, tarih, lot/seri numarası. İade edilene kadar o atölyenin bakiyesinde görünür. Devir, bakım dönüşü ve iade birer hareket kaydıdır; kalıbın nerede olduğu hafızada değil listede durur.
Atölyeye 850 kg PP gönderildi, 38.000 parça geldi. Parça 20 gramsa 760 kilo etmesi lazım. Kalan 90 kilo yolluk mu, ayar firesi mi, hâlâ çuvalda mı? Masterbatch ayrı çıkmış, kaç kilo gittiği kimsede yazmıyor.
Ham granül, masterbatch, katkı ve kırma ayrı kalemlerdir. Çıkışta irsaliye, lot numarası ve birim maliyet yazılır. Bakiye tek formülle durur: verilen − iade − sarf = kalan. Atölye bazında hangi malzemeden ne kadar durduğu her an okunur.
Fire konuşulmuyor, sadece hissediliyor. Ayar sırasında yakılan malzeme, yolluklar, çapaklar, ıskarta kutusu... Yıl sonunda stok sayımında ortaya çıkan fark kimsenin üstüne yazılamıyor, "plastikte böyledir" deyip geçiliyor.
Ürün kartına parça ağırlığını yazarsınız. Teslim edilen adet × gramaj = teorik sarf; çıkan kilodan düşülünce fire kilosu ve yüzdesi kendiliğinden çıkar. Fasoncu kartındaki fire toleransı aşılırsa satır uyarı verir. Geri dönen kırma iade olarak girilir, net fireyi düşürür.
"Bu kalıpta çevrim 24 saniye, iki günde biter" deniyor; hafta sonuna kadar mal gelmiyor. Makine mi başka işe alındı, vardiya mı eksikti, kalıp mı durdu — ölçü olmayınca tartışma oluyor, sonra da tekrar aynı atölyeye söz veriliyor.
Operasyon kartındaki birim süre alanına çevrim süresini yazarsınız; göz sayısıyla birlikte adet başına makine süresi çıkar. Sipariş açarken hangi atölyenin bu adedi bu terminde yetiştirebileceğini kapasite yardımcısı gösterir. Sonrasında söz verilen hız ile gerçekleşen teslim yan yana durur.
Aynı ürünün üç rengi var, üçünün masterbatch oranı ayrı. İkinci partide ton kaymış; müşteri iki partiyi yan yana koyunca görüyor. Hangi partinin hangi masterbatch lotuyla basıldığı yazılı olmadığı için sebep bulunamıyor, suçlama karşılıklı gidiyor.
Sipariş renk kırılımında girilir; masterbatch çıkışına lot numarası yazılır. Renk tutmayan mal kabulde red olarak işaretlenir ve red sebebi seçilir. Böylece hangi lotla basılan hangi partide ton kaydığı geriye doğru izlenir; ikinci partide aynı hataya düşülmez.
PA, ABS, PET gibi nem çeken hammaddeler yeterince kurutulmadan basılınca yüzeyde gümüşlenme, kabarcık ve mukavemet kaybı çıkıyor. Atölye "kuruttuk" diyor, kaç saat kurutulduğunu kimse yazmıyor; parti reddedilince maliyeti kimin üstlendiği belirsiz kalıyor.
Kurutma, "hammadde hazırlama" aşamasının içindedir. Atölye bu duraktan çıkarken gözlem notunu yazar (kurutma süresi, sıcaklık, nem ölçümü); not tarihli olarak işin zaman çizelgesine düşer. Sonradan çıkan bir yüzey probleminde partinin hangi koşulda hazırlandığı görülür.
Parça bir yerde basılıyor, baskı/tampon başka yerde, montaj üçüncü yerde yapılıyor. Yarı mamul kimde, kaç adet bekliyor, hangi atölye diğerini bekletiyor — takip Excel'de, Excel de güncel değil. Bir halka geciktiğinde haber en son size geliyor.
Enjeksiyondan çıkan parça teslim alınır, montaj atölyesine emanet olarak çıkılır. İki iş de aynı panoda durur; hangisinin durağı ilerlemiyor, kaç gündür beklemede — rozetten görürsünüz. "Top kimde" filtresiyle sırada sizin hamlenizi bekleyen işler ayrı listelenir.
Hesabınızı plastik sektörüyle açtığınızda bu aşamalar hazır gelir. Ekstrüzyon çalışıyorsanız aşamanın adını değiştirir, montaj yapmıyorsanız kapatır, kendi aşamanızı eklersiniz.
Bu üretim akışının üstünde bir de fason veren iş akışı çalışır: talep ve planlama · numune ve onay · malzeme çıkışı · üretimde · mal kabul ve kalite · hakediş · ödeme. İş akışı panosunu görün →
Bir atölyenin emanet ekranı. Üstte size ait kalıplar, altta hammadde bakiyesi. Formül tek: verilen − iade − sarf = kalan.
Ekran temsilidir; rakamlar örnektir. Aynı kartın altında bu atölyeye ait açık işler, teslimatlar, hakediş satırları ve cari bakiye durur.
Söz vermeden önce hesap: göz sayısı, çevrim süresi ve çalışılan saat. Aynı hesabı sistem de kurar; siz sadece sonucu görürsünüz.
İlk gün kalıp bağlama ve ayar yüzünden düşüktür — bu normaldir, önemli olan sonraki günlerin hedefe oturması. Fark büyümeye devam ederse termin revizesini beklemeden görürsünüz. Şema temsilidir; sayılar örnektir.
Operasyon kartında her operasyonun birim süresi vardır. Plastikte buraya çevrim süresini yazarsınız; adet başına makine süresi ve gereken toplam saat buradan çıkar.
"Bu adedi bu termine hangi atölye yetiştirir" sorusuna atölyelerin açık iş yükü ve kapasite bilgisiyle cevap üretir. Kararı siz verirsiniz, sistem yalnız hesabı önünüze koyar.
Bir iş durağında hedef günü aşarsa kart "N gündür burada" uyarısı alır. Panoda yalnız geciken işleri filtreleyip günü onlarla açarsınız.
Her atölye için ayrı tolerans tanımlarsınız. Gösterge o eşiği geçtiğinde satır uyarıya döner. Çizgi, atölyenin kartındaki tolerans eşiğidir.
Kapak 63 mm · 3 partide ölçüldü
Tolerans içindeKova sapı · kırma iadesi bekleniyor
Eşiğin ucundaİlk iş · yolluk iadesi yapılmadı
Tolerans üstü| Malzeme | Lot | Çıkan (kg) | Gramaj | Teslim adet | Teorik (kg) | Fire (kg) | Fire % | Durum |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| PP kopolimer | L-2411 | 850,0 | 20,0 g | 38.000 | 760,0 | 90,0 | 10,6% | Tolerans üstü |
| PP kopolimer | L-2418 | 400,0 | 20,0 g | 19.100 | 382,0 | 18,0 | 4,5% | Normal |
| Masterbatch mavi | MB-77 | 26,0 | 0,4 g | 57.100 | 22,8 | 3,2 | 12,3% | İzlenecek |
| Kırma (geri kazanım) | — | −62,0 | — | — | — | — | — | İade alındı |
| Toplam | 1.214,0 | — | 57.100 | 1.164,8 | 49,2 | 4,1% | ||
İlk satırdaki fire yüksek görünüyor çünkü yolluk henüz iade edilmemişti. 62 kilo kırma iade olarak girildiğinde net fire %4,1'e indi. Tartışma böylece "sen şu kadar yaktın" değil, "şu lotta şu kadar açık var" seviyesinde yürür.
Marka, ana üretici ya da ihracatçı — işi başkasına yaptırıyorsanız günlük sorularınız bunlar.
Kalıp, granül, masterbatch ve aksesuar atölyenin üzerinde durur.
Adet ile kilo arasındaki köprü ürün kartındaki gramajdır.
Plastikte mal partiler hâlinde gelir; tek kalemde kapanmaz.
Gelen adet dörde ayrılır, red sebebi kayda geçer.
Hakediş sağlam adetten doğar; red ödenmez.
Termin %40, kalite %40, hız %20 ağırlıklı 100'lük puan.
| Tarih | İrsaliye | Gelen | Sağlam | 2. kalite | Tamir | Red | Red sebebi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 21.08 | A-11704 | 12.000 | 11.760 | 140 | 0 | 100 | Çapak |
| 29.08 | A-11831 | 18.000 | 17.520 | 180 | 150 | 150 | Ölçü dışı |
| 05.09 | A-11940 | 20.000 | 19.300 | 420 | 80 | 200 | Renk kayması |
| Toplam · 50.000 sipariş | 50.000 | 48.580 | 740 | 230 | 450 | — | |
Hakediş 48.580 sağlam adet üzerinden kurulur; 740 adet ikinci kalite atölye kartındaki yüzdeyle ödenir, 450 red ödenmez. Tamirlik 230 adet ayrı satırda durur ki "ödendi mi ödenmedi mi" tartışması çıkmasın.
Sizin de bir işletmeniz var: makine, personel, vardiya, elinizde duran başkasının malı. Atölye paketi bu tarafı tutar.
Gelen siparişi partilere bölersiniz; her partiye QR/barkod etiket basılır. Etiket koliye, kasaya ya da paletin üzerine gider. Hangi parti hangi işe ait, kaç adet, hangi renk — okutunca çıkar. Kâğıt fiş takibi biter.
Enjeksiyondan çıkan parti trimlemeye giderken okutulur, montaja geçerken tekrar okutulur. Her okutma tarih-saat damgalıdır. Gece vardiyasında ne yapıldığı sabah tartışılmaz, listede durur.
Parça başı, günlük, haftalık ya da aylık — hangi usulle çalışıyorsanız o şekilde tanımlanır. Maaş, avans ve kesinti tek yerde işlenir; her personelin bakiyesi kendiliğinden döner. Vardiyada kimin hangi partiye baktığı okutma kaydından belli olur.
Model kartında her operasyonun parça ücreti vardır. Hakediş operasyon × adet × parça ücreti ile kendiliğinden çıkar. Trimleme ayrı, montaj ayrı ücretlendirilir; ay sonu hesabı hesap makinesiyle yapılmaz.
Müşteriden gelen kalıp ve granül sizin stoğunuzda görünmez, emanet olarak durur. Hangi müşterinin ne kadar malı elinizde, ne kadarını sarf ettiniz, ne iade ettiniz — karşı taraf sorduğunda cevabı aynı ekrandan verirsiniz.
Hangi müşteriden ne kadar alacağınız kaldı, hangi iş kârlı bitti. Gelir-gider ve cari hesap aynı sistemde durduğu için ay sonu iki ayrı deftere bakmazsınız.
Fason takibinin en hassas yeri budur: karşı tarafın işi görmesi lazım ama müşterinizi, fiyatınızı, diğer atölyelerinizi görmemesi lazım.
Atölyeye bir link gidersiniz; kayıt olmadan, uygulama indirmeden telefondan açar. Kalıbı bağladığını, partiyi bitirdiğini oradan bildirir.
Atölye "5.000 adet bitti" der; kayıt kendiliğinden değişmez, sizin onay kuyruğunuza düşer. Onaylarsanız işlenir.
Salt okunur mu, ilerleme bildirebilir mi — seçersiniz. Token'a süre verilir, iptal edilir, yenilenir. İş biterse pencereyi kaparsınız.
Aynı mekanizma ters yönde de çalışır: fason yapan atölyeyseniz müşterinize kendi işine ait bir pencere açarsınız, atölyenizin geri kalanı görünmez.
Aşağıdaki akış temsilîdir; rakamlar örnektir. Amaç, sistemin bir işi nasıl taşıdığını somut görmek.
50.000 adet mavi kapak, 63 mm, termin 05.09. Kalıp K-118 (4 göz) sizde kayıtlı. Kapasite yardımcısı iki atölye önerir; siz Poliform'u seçersiniz. İş kartı "Talep/Planlama" durağında açılır.
Atölye kalıbı bağlar, ilk baskıyı gönderir. Renk ve ölçü onaylanır; onay notu işin zaman çizelgesine tarihiyle düşer. İş "Numune ve Onay" durağından çıkar.
850 kg PP kopolimer (Lot L-2411) ve 26 kg mavi masterbatch (Lot MB-77) irsaliyeyle çıkar. Kalıp K-118 zaten atölyenin emanetindedir.
Atölye kendi tarafında partiler açar, etiket basar, aşamaları okutur. Karşılıklı pencereden "12.000 adet hazır" bildirimi gelir; onay kuyruğunuza düşer, onaylarsınız. İlerleme çubuğu %24'e gelir.
İlk teslim üzerinden hesaplanan fire %10,6 çıkar; tolerans %5 olduğu için satır kırmızıya döner. Atölye aranır: yolluklar henüz iade edilmemiş. 62 kilo kırma iade olarak girilir, net fire %4,1'e iner.
İrsaliye A-11704, 24 koli, plaka ve teslim alan yazılır. Kalite kırılımı: 11.760 sağlam · 140 ikinci kalite · 100 red (çapak). Toplam tutmadan kayıt geçmez.
150 adet ölçü dışı çıkar, red kaynağı "atölye" seçilir. 150 adet tamirlik ayrılır — ödenip ödenmeyeceği hakedişte ayrı satırda görünecektir.
Renk kayması sebebiyle 200 adet red edilir; masterbatch lotu MB-77 üzerinden geriye izlenir. Kalan adet sıfırlandığı için iş "Hakediş" durağına kendiliğinden geçer.
Hakediş 48.580 sağlam adetten kurulur. 740 ikinci kalite, atölye kartındaki yüzdeyle ödenir. 450 red ödenmez. Sistem kesinti önerir: fire toleransı aşımı ve iki günlük gecikme. Öneriyi siz kabul eder ya da kaldırırsınız. KDV ve tevkifat hesaplanır, belge yazdırılır, cariye işlenir.
Kalıp K-118 iade irsaliyesiyle geri alınır, kalan 48 kg PP depoya döner. Emanet kartı kapanır. Bir sonraki iş açılırken bu atölyenin karnesinde bu işin termin, kalite ve fire performansı yerini almıştır.
Plastikçilerin sık sorduğu ve cevabı "hayır" olan sorular. Yazılım almadan önce bilmeniz daha doğru:
Aynı çekirdek — emanet, kısmi teslim, kalite kırılımı, hakediş — her sektörün kendi aşamalarıyla çalışır.
Önce demoyu açın, örnek verilerle gezin. Sonra hesabınızı plastik sektörüyle kurun; aşamalar hazır gelsin, ilk işinizi girin, atölyenize linki gönderin.
Kayıt gerekmez · Hazır olduğunuzda: ücretsiz hesap açın · Soru için: WhatsApp 0542 744 41 69
